درمان پای ضربدری در کودکان با ورزش: ناشی از جابه جایی استخوان ران

درمان پای ضربدری کودکان

زانوی ضربدری یک اصلاح برای توصیف انحراف( رو به خارج مفصل) در هم‌ترازی زانوها است. در علم ارتوپدیک این عارضه ژنووالگوم نامیده می‌شود. پزشکان این عارضه را با عنوان یک جابجایی عرضی بیش از حد در قسمت پایین پا نسبت به قسمت بالای پا توصیف می‌کنند. هنگامی که زانوها در این حالت غیرمعمول باقی می‌مانند، خطر درد زانو  و آسیب افزایش می‌یابد.

فیزیوتراپیست‌ها باید کودکان را به ویژه در سن رشد تشویق به ارزیابی برای عارضه‌ی ژنووالگوم کنند. گزینه‌های درمان بعد از بلوغ اسکلتی محدودتر می‌شوند. بنابراین بهتر است این عارضه هر چه زودتر درمان شود. فیزیوتراپیست برخی از تمرینات اصلاحی، زانوبند، بریس و درمان‌های دیگر را به منظور اصلاح انحراف زانو توصیه می‌کند.

علل ایجاد پای ضربدری در کودکان


برخی از علل ژنووالگوم عبارتند از آسیب به استخوان ساق پا، اُستِئومیِلیت یا عفونت استخوانی، آرتریت روماتوئید و نرمی استخوان که یک بیماری ناشی از کمبود ویتامین D است. مطالعات نشان داده‌اند که علت این که فیزیوتراپیست‌ها در سال‌های اخیر متوجه وجود عارضه‌ی زانوهای ضربدری در بسیاری از افراد شده‌اند، کمبود ویتامین D است. ویتامین D در طی سال‌های جوانی، برای کمک به رشد استخوان و همچنین پیشگیری از پوکی استخوان و استئوپنی در آینده، مصرف میتامین D ضروری است.

پای ضربدری در کودکان باعث بروز چه مشکلاتی می‌شود؟ 


ژنووالگوم باعث ایجاد زوایای بیش از اندازه‌ در مفصل ران و زانو می‌شود. نیروهای فشاری و باری که روی عضلات و مفاصل قرار می‌گیرند می‌توانند فرد را در معرض خطر آسیب قرار دهند. مفاصلی که با عارضه‌ی ژنووالگوم تحت تاثیر قرار می‌گیرند عبارتند از: زانوها، مچ پا، لگن، و ستون فقرات که می‌تواند منجر به حالت نشستن و ایستادن غیرطبیعی شده و به نوبه‌ی خود بر مفاصل دیگر نیز تاثیر می‌گذارد که باعث درد و مشکلات حرکتی می‌شود. دیگر عوارض احتمالی عبارتند از مشکل راه رفتن (که به ندرت رخ می‌دهد)، کاهش اعتماد به نفس به دلیل ظاهر ناخوشایند این عارضه از لحاظ زیبایی، و شروع زود هنگام آرتریت در زانو. اُستئوآرتریت ممکن است در افراد مبتلا به زانوی ضربدری ناشی از میزان فشار و تقلای غیرطبیعی که بر روی قسمت خارجی مفصل زانو قرار دارد، رخ دهد. یک مثال خوب برای این مشکل، فرسایش یک تایر ماشین ناهمتراز است، در صورتی که همترازی اصلاح نشود، تایر در یک طرف فرسوده خواهد شد و طول عمر تایر را کوتاه می‌کند. کودکان مبتلا به زانوهای ضربدری اغلب دارای قوس‌های داخلی فرو رفته در کف پایشان هستند و استخوان های داخلی مچ پا نیز عموما پایین‌تر از استخوان های بیرونی مچ پا هستند.

پای ضربدری در کودکان چگونه تشخیص داده می‌شود؟


پای ضربدری در کودکان چگونه تشخیص داده می‌شود

ارزیابی تشخیص ژنووالگوم باید شامل سابقه‌ی کامل، از جمله سؤالات مربوط به تاریخ تولد، توالی تکاملی حرکات درشت، سابقه خانوادگی و سابقه مربوط به رژیم غذایی باشد. نگرانی‌های والدین معمولا مربوط به نقایص زیبایی، بدترکیبی و کارایی فاکشنال می‌باشد. کودکان مبتلا به خمیدگی فیزیولوژیکی پا معمولا در رحم در دوران بارداری و تولد نرمال داشته اند و در فواصل مناسب به نقاط عطف رشد می‌رسند. با این حال سابقه‌ی خانوادگی می‌تواند نشان دهد که آیا برای دیگر خواهر و برادران یا اعضای خانواده چنین نگرانی‌ها و یافته‌هایی وجود داشته یا نه. الگوی رشد و سابقه‌ی رژیم غذایی معمولا طبیعی هستند. کودکان مبتلا به ژنووالگوم پاتولوژیک معمولا سابقه بدشکلی پیشرونده دارند و به علت زمینه‌ای، سابقه آسیب، عفونت، کمبودهای مربوط به رژیم غذایی یا بیماری سیستمیک وابسته هستند.

چرا باید پاهای ضربدری در کودکان را درمان کرد؟


با زانوهای ضربدری، شما همترازی مطلوب در کل پاها را از دست می‌دهید. در نتیجه، خطر بیشتری برای ابتلا به مشکلات زیر وجود دارد:

  • آرتروز
  • آسیب رباط
  • پارگی‌های منیسک
  • مشکلات مربوط به کاسه‌ی زانو
  • (… و بسیاری از مشکلات دیگر مربوط به قسمت پایین کمر، لگن و مچ پا!)

راه‌های درمان زانو و پای ضربدری در کودکان


طیف گسترده‌ای از گزینه‌های درمان شامل محدودیت‌های سبک زندگی، بریس، تمرینات ورزشی و فیزیوتراپی وجود دارد. بعضی موارد شدید ممکن است حتی نیاز به جراحی داشته باشند. ژنووالگوم خفیف را می‌توان با تمرینات تقویتی که به دوباره تراز کردن و همترازی زانو کمک می‌کنند، اصلاح کرد.

تقویت به عنوان درمان

عضلات ضعیف شده با عنوان همسترینگ داخلی، ماهیچه پهن درونی و ماهیچه‌ی چهار سر ران شناخته می‌شوند. تقویت این عضلات ضعیف و اصلاح دوباره‌ی حالت ایستادن و نشستن مناسب باعث بهبود این عدم توازن می‌شود.

ماهیچه پهن درونی

ماهیچه پهن درونی

راحت روی زمین یا یک زیر انداز بنشینید و پاهایتان را جلویتان قرار دهید. برای این تمرین شما بدون حرکت دادن هیچگونه مفصلی قسمت جلوی بالای پا را منقبض می‌کنید. انگشتان پا باید کمی به سمت بیرون قرار گیرند و پا منقبض شود. تصور کنید کاسه‌ی زانویتان را به سمت لگن می‌کشید. انقباض را به مدت 5 ثانیه نگه دارید و این تمرین را در هر پا، 3 تا 5 مرتبه تکرار کنید. شما می‌توانید از دستگاه ورزشی ماهیچه‌ی پهن درونی استفاده کنید.

تمرین پلانک کناری

تمرین پلانک کناری

تمرینات پلانک کناری، عضلات دور کننده لگن را در خارج از ران تقویت می‌کنند. این عضلات به بیرون کشیدن زانو و لگن کمک می‌کنند و باعث بهبود موقعیت ضربدری در زانوها می‌شوند. برای تمرینات پلانک کناری باید روی پهلوی آسیب دیده دراز بکشید و پاها را روی یکدیگر قرار دهید. ساعد روی زمین و آرنج به طور مستقیم زیر شانه قرار می‌گیرد. باسن را از زمین بالا بیاورید و سپس به آرامی بدون حرکت پس و پیش دوباره باسن را پایین بیاورید.

استپ آپ پهلو

استپ آپ پهلو

تمرینات استپ آپ پهلو، ماهیچه‌های دور کننده مفصل ران (عضلات ابداکتور مفصل هیپ) را تقویت می‌کنند. علاوه بر این، عضله چهارسر را به کار می‌گیرند، که به حفظ هم‌ترازی مناسب زانو کمک می‌کند و باعث استواری مفصل می‌شود. این تمرین با ایستادن یک وری کنار یک پله و قرار دادن پا روی پله انجام می‌شود. باید یک حالت صاف و عمودی داشته باشید و پای دیگر را به آرامی بلند کرده و روی پله قرار دهید، و سپس دوباره پا را پایین آورده و روی زمین قرار دهید. هنگام انجام این تمرین نباید اجازه دهید زانوی درگیر از انتهای انگشتان پا فراتر رود یا وارد موقعیت پای ضربدری شود. می‌توان برای اطمینان از اینکه موقعیت زانو مناسب است از آینه استفاده کرد.

تمرین لانگز ایستا

تمرین لانگز ایستا

تمرین لانگز ایستا همچنین ماهیچه‌های چهارسر را به کار می‌گیرد و به جلوگیری از بهبود زاویه به طرف داخل زانو کمک می‌کند. این تمرین با برداشتن یک گام بزرگ به جلو در حالت ایستاده انجام می‌شود. هنگامی که این کار انجام می‌شود، هر دو زانو خم می‌شوند، مثل اینکه قصد دارید زانوی پشتی را روی زمین قرار دهید. در نهایت، زانوها دوباره به حالت ایستاده بازمی‌گردند و صاف می‌شوند. به هیچ وجه نباید در حین انجام این تمرین زانوی جلویی از انتهای انگشتان پا فراتر رود یا وارد موقعیت پای ضربدری شود.

حرکت پل باسن تک پا

حرکت پل باسن تک پا

حرکت پل باسن تک پا به تقویت عضلات سرینی و عضلات چرخاننده خارجی در باسن کمک می‌کند. این ماهیچه‌ها با چرخش درونی ران که در نتیجه‌ی عارضه‌ی زانوی ضربدری رخ می‌دهد، مقابله می‌کنند. برای انجام این تمرین باید به پشت دراز بکشید و همانطور که زانوها خم هستند کف پاها روی زمین قرار بگیرند. با عضلات درگیر شکم، باسن باید از روی زمین بلند شود. سپس یک پا از زمین برداشته می‌شود و در حالی که باسن بالا آورده می‌شود زانو صاف است. سپس دوباره باسن به آرامی روی زمین قرار می‌گیرد. یک مطالعه نشان داده است که هر یک از تمریناتی که قبلا شرح داده شده می‌توانند به طور موثر عضلات ران و زانو را به کار بگیرند، که باعث جلوگیری از زانوی ضربدری می‌شود. فیزیوتراپیست‌ها توصیه می‌کنند که 1 تا 3 مجموعه از 8 تا 12 تکرار از هر تمرین برای بهبود قدرت در افراد مبتدی انجام شود. با پیشرفت قدرت می‌توان فعالیت‌های پویاتر، مانند پریدن و دویدن را به منظور حفظ هم‌ترازی مناسب زانو انجام داد.

جراحی

کودکان کوچکتر از 10 سال و کودکانی که زاویه تیبوفومورال بیشتر از 15 تا 20 درجه و یا فاصله اینترمالئولار بیش از 8 سانتیمتر دارند، کسانی که قد کوتاهی دارند یا درگیری نامتقارن دارند و کسانی که مبتلا به بدشکلی پیشرونده پس از 4 سالگی هستند باید برای بررسی علل رشدی و یا متابولیکی توسط رادیوگرافی و به صورت بالینی ارزیابی شوند. اگر زاویه تیبوفومورال بیش از 15 درجه یا فاصله اینترمالئولار 10 میلیمتر پس از 10 سالگی همچنان باقی بماند، بعد از سن 10 سالگی، بعید است که مشکل به صورت خود به خودی اصلاح شود و احتمالا به عمل نیاز است.

“کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است.”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *